|
Za nami pierwsze ewaluacje...
...ale zanim to nastąpiło 5 wizytatorów (Bożena Chomicka, Elżbieta Kamińska,
Jolanta Lenkiewicz-Broda, Krzysztof Sochoń i Anna Topór) oraz 2 dyrektorów
(Barbara Rzemieniecka i Bogdan Wróbel) przeszło w Krakowie
120-godzinne szkolenie na temat ewaluacji zewnętrznej oraz przeprowadziło dwie
pilotażowe ewaluacje. Szkolenie zostało zorganizowane w ramach programu
wzmocnienia efektywności systemu nadzoru pedagogicznego i oceny jakości pracy
szkoły będącego elementem projektu realizowanego przez Ministerstwo Edukacji
Narodowej w partnerstwie z Uniwersytetem Jagiellońskim w ramach III Priorytetu
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
Od października 2009 roku poznawaliśmy historię badań
ewaluacyjnych, system ewaluacji oświaty oraz systemy edukacji i nadzoru
pedagogicznego na świecie, uczyliśmy się analizy i interpretacji danych,
komunikacji i refleksji nad uczeniem się, radzenia sobie w sytuacjach trudnych,
przekazywania informacji zwrotnej, sporządzaliśmy portret osobisty wizytatora do
spraw ewaluacji, wyznaczaliśmy nową rolę wizytatora i dyrektora. Na kolejnych
spotkaniach uczyliśmy się procesu raportowania wyników ewaluacji (przygotowanie
raportu i jego prezentacja). A przez cały czas szkolenia poznawaliśmy wymagania
modelujące dobrą szkołę/placówkę oraz włączyliśmy się w dyskusję nad organizacją
i metodologią badania szkół/placówek poprzez ewaluację procedur i narzędzi.
Jolanta Lenkiewicz-Broda: Uczestniczymy w bardzo ważnej zmianie. Uczymy się
nowych zadań i mamy przekonanie, że ich wypełnianie pozytywnie wpłynie na jakość
polskich szkół.
Po szkoleniu poczułam na swoich barkach, jak bardzo odpowiedzialne zadanie
spoczywa na wizytatorze ds. ewaluacji. Nauczyłam się też patrzeć na szkołę i
widzieć ją nie przez pryzmat prawa oświatowego, ale przez pryzmat jej potrzeb,
potrzeb środowiska, a przede wszystkim potrzeb ucznia. Nie jest to łatwe – mając
na względzie dotychczasowe wieloletnie doświadczenie w trochę innej roli
wizytatora. Jestem jednak przekonana, że całe to przedsięwzięcie powiedzie się.
Bożena Chomicka: „Strzałem w dziesiątkę” okazał się pomysł udziału w
szkoleniach wizytatorów ds. ewaluacji również dyrektorów. Ich wiedza dotycząca
roli procesu ewaluacji w rozwoju szkoły sprawiła, że badanie odbywało się w
atmosferze życzliwości, zrozumienia, otwartości i chęci współpracy dyrektora
oraz całego środowiska szkolnego.
Barbara Rzemieniecka: W trakcie szkolenia, widząc zaangażowanie trenerów,
ich profesjonalizm, wzajemne uzupełnianie się, bystrość oraz współpracę z
Ministerstwem Edukacji czułam, że prace nad nowym nadzorem zakończą się
sukcesem. Cieszyłam się, że do ewaluacji zaproszono praktyków: dyrektorów
placówek o różnej specyfice i wizytatorów. Widziałam różne rozumienie omawianych
problemów przez obie strony.
Anna Topór: Wiele godzin szkolenia dotyczącego ewaluacji, praca nad
narzędziami i procedurami – dużo za mną, ale jeszcze więcej przede mną.
Najważniejsze, że w trakcie kolejnych pobytów w Krakowie zrozumiałam i doceniłam
sens zmian, ich znaczenie dla rozwoju szkoły i ucznia. Cieszę się, że mogę w nich uczestniczyć!
W trakcie naszego szkolenia zostały przeprowadzone dwie
pilotażowe ewaluacje całościowe – w Szkole Podstawowej Nr 5 im. Władysława
Broniewskiego w Białymstoku oraz Przedszkolu Samorządowym Nr 21 „Na Bojarach” w
Białymstoku.
Jolanta Lenkiewicz-Broda: Podczas przeprowadzania ewaluacji zewnętrznej w
szkole spotkało nas przede wszystkim zrozumienie ważności zadania, jakim jest
ewaluacja i ogromny kredyt zaufania, że jest ono potrzebne, że to wszystko ma
sens.
Elżbieta Kamińska: Istotne jest uświadomienie społeczności szkolnej, że:
- ewaluacja nie jest ocenianiem, ale przypisywaniem wartości podejmowanych
działań,
- ewaluacja nie jest kontrolą, ale badaniem procesów zachodzących w szkole,
- ewaluacja nie jest zagrożeniem, ale pozwala podjąć decyzje usprawniające
działania.
Bardzo ważna jest też rola wizytatora ds. ewaluacji. Powinien on umieć tworzyć
podczas badania przyjazną atmosferę, a dzięki profesjonalizmowi budować zaufanie
u zainteresowanych podmiotów szkoły. Powinien dostarczyć szkole wiarygodnych i
dobrze udokumentowanych informacji, które pomogą dyrektorowi i nauczycielom
podejmować słuszne i uzasadnione decyzje odnośnie swojej pracy oraz działalności
całej placówki.
Krzysztof Sochoń: Ewaluacja pozwala na obiektywne spojrzenie na
szkołę/placówkę z zewnątrz. Pozbawiona jest subiektywizmu poprzednich form
nadzoru.
13 stycznia 2010 r. nastąpiła prezentacja wyników i wniosków
z ewaluacji pilotażowych. Wizytatorzy skonfrontowali efekty swojej pracy z
nauczycielami, a rady pedagogiczne miały możliwość wypowiedzenia się na temat
jakości pracy swojej szkoły/placówki.
Anna Topór: W trakcie spotkania z radą pedagogiczną, gdy prezentowane były
wyniki ewaluacji, jedna z nauczycielek, po ich wysłuchaniu, powiedziała: „po raz
pierwszy uzyskałam tak dużą wiedzę na temat naszej pracy, nie wiedziałam, że u
nas tak dużo się robi. To jak spojrzenie z lotu ptaka na przedszkole”.
Elżbieta Kamińska: Zwieńczeniem pracy zespołu ewaluatorów jest raport
przedstawiający wyniki badania. Jest on w pewnym sensie również wizytówką osób
prowadzących ewaluację, a dla szkoły/placówki rodzajem świadectwa o jakości ich
pracy.
Bożena Chomicka: Bałam się, że prezentacja wyników skupi się jedynie na
„literkach”. Całe szczęście, że tak się nie stało. Badane w pilotażu placówki
osiągnęły głównie poziom A i B. Jednak należy pamiętać, że gdy szkoła/placówka
otrzymuje D – znaczy, że jest dobrą szkołą/placówką, sumiennie pracującą i spełniającą wymagania określone w rozporządzeniu.
Bogdan Wróbel: Szkoła nasza uczestniczyła w historycznym wydarzeniu -
pierwszej serii ewaluacji szkół i placówek, w której wykorzystano platformę
internetową. Byliśmy jedną z 32 placówek oświatowych w Polsce, które zostały
poddane całościowemu badaniu. Objęło ono wszystkie obszary: efekty, procesy,
środowisko, zarządzanie. Trudno w tej chwili określić, jak wypadamy w porównaniu
z innymi tego samego typu szkołami na terenie kraju, ale ogólnie możemy
stwierdzić, że zarówno sam raport jak i konkretne wnioski z ewaluacji będą
pomocne w planowaniu pracy szkoły i działań przyczyniających się do jej rozwoju
w przyszłości.
Od 16 do 26 lutego przeprowadziliśmy 10 konferencji
informacyjnych dla dyrektorów wszystkich szkół/placówek województwa podlaskiego
na temat ewaluacji w nowym nadzorze pedagogicznym. Przypomnieliśmy zapisy prawne
(ze szczególnym uwzględnieniem procesu ewaluacji), pokazaliśmy procedury i
metodologię prowadzenia badania w szkole/placówce, wskazaliśmy na rolę dyrektora
i wizytatora w tym procesie. W trakcie konferencji dyrektorzy mieli możliwość
zadawania pytań.
Krzysztof Sochoń: System Ewaluacji Oświaty (SEO) to przykład skutecznego i
efektywnego wykorzystania narzędzi technologii informacyjnej i komunikacyjnej.
Pozwala efektywnie organizować proces badawczy, skrócić czas pracy nad ewaluacją
oraz mieć dostęp do wprowadzanych danych. Nie dziwię się dyrektorom, którzy
poznali platformę, że bardzo chcieliby mieć taką samą w ewaluacji wewnętrznej.
Anna Topór: Konferencje informacyjne dotyczące ewaluacji w nowym nadzorze
pedagogicznym cieszyły się zainteresowaniem dyrektorów szkół i placówek. Duża
ilość pytań po poszczególnych panelach potwierdziła celowość przeprowadzenia
tych spotkań. Mam nadzieję, że udzielone przez nas odpowiedzi rozwiały
wątpliwości dyrektorów co do zasadności zmian w nadzorze pedagogicznym i pokazały ewaluację jako przyjazną szkole/placówce formę nadzoru, nie jako
kontrolę czy ocenę ale jako „materiał który zostanie w sposób autonomiczny
wykorzystany w celu jej rozwoju.”
Jolanta Lenkiewicz-Broda: Pytania zadawane przez dyrektorów świadczą, że ich
wiedza na temat ewaluacji nie jest jeszcze pełna, usystematyzowana. Dobrze, że
pytają, że poszukują odpowiedzi i dobrze, że wiele ich wątpliwości związanych z
nowym nadzorem pedagogicznym udało nam się rozwiać.
24 lutego 2010 r. na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się
uroczyste wręczenie raportów dyrektorom szkół oraz przedstawicielom organów
prowadzących. Na uroczystości obecni byli: Pan Wojciech Janowicz, dyrektor
Departamentu Edukacji, Kultury i Sportu reprezentujący Prezydenta Miasta
Białegostoku oraz Pan Jerzy Kiszkiel, Podlaski Kurator Oświaty, Pani Bożena
Chomicka, wizytator Kuratorium Oświaty w Białymstoku oraz dyrektorzy – Pani
Barbara Rzemieniecka i Pan Bogdan Wróbel.
Spotkanie rozpoczęła Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna Hall, która
podkreśliła, że raporty zawierają informacje o pracy szkoły/placówki wraz z
określonym poziomem spełniania ustalonych wymagań. Stwierdziła ponadto, iż to na
razie pilotaż. Uczymy się i będziemy ulepszać formułę, aby jak najlepiej
służyła szkole i jej uczniom – podkreśliła Pani Minister.
Pani wiceminister Krystyna Szumilas wręczając raporty zwróciła uwagę, iż
wszystkie szkoły/placówki, które poddały się badaniu, są bardzo dobre i niczym
„jaskółki” polecą w Polskę zwiastując nową jakość nadzoru pedagogicznego.
Barbara Rzemieniecka: Otrzymując raport z rak pani wiceminister Krystyny
Szumilas oraz gratulacje za profesjonalne podejście do obowiązków oraz gotowość
do wprowadzania innowacji służących podnoszeniu jakości pracy szkoły, poczułam
się tak jakbym prawie tworzyła historię. W jednej chwili widząc błysk szczęścia
w oczach P. Minister, (że udało się!) zapomniałam o bólu głowy, który
sporadycznie, ale jednak pojawiał się w obawie, żeby nie być na EEEEE!
Bożena Chomicka: Wręczenie raportów z ewaluacji pilotażowych w salach Zamku
Królewskiego podkreślało historyczność chwili. W jednym miejscu i w jednej
sprawie zgromadzili się pomysłodawcy projektu, jego realizatorzy oraz
beneficjenci. Czułam się dumna, mogąc reprezentować kolegów wizytatorów ds.
ewaluacji – w ich imieniu z przyjemnością przyjmowałam podziękowania Pani
Minister Szumilas za wykonanie olbrzymiej pracy podczas zbierania danych i ich
opracowywania oraz sporządzania raportów z ewaluacji.
|