20 maja 2020

Sytuacja szkolnictwa litewskiej mniejszości narodowej w województwie podlaskim

Na terenie województwa podlaskiego funkcjonują szkoły i placówki oświatowe realizujące zadania związane z podtrzymaniem tożsamości narodowej litewskiej.

  1. Organizacja nauczania języka mniejszości w Polskim systemie oświaty jest prowadzona w kilku formach:
  • w szkołach lub oddziałach z nauczaniem w języku mniejszości;
  • w szkołach lub oddziałach, w których zajęcia edukacyjne są prowadzone w dwóch językach: polskim oraz języku mniejszości lub języku regionalnym, będącym drugim językiem nauczania;
  • w szkołach lub oddziałach z dodatkową nauką języka mniejszości lub języka regionalnego, prowadzoną w formie odrębnych zajęć.
  1. Szkolnictwo litewskie w większości skoncentrowane jest na terenie powiatu sejneńskiego i na dzień 1 września 2019 r. przedstawia się następująco:
  • 2 przedszkola (Przedszkole Samorządowe z Polskim i Litewskim Językiem Nauczania w Puńsku oraz Przedszkole z Litewskim Językiem Nauczania „Żiburys” w Sejnach, którego organem prowadzącym jest Fundacja
    b- pa Antanasa Baranauskasa „Dom Litewski” w Sejnach (118 dzieci),
  • 3 szkoły podstawowe z litewskim językiem nauczania – Szkoła Podstawowa
    z Litewskim Językiem Nauczania w Widugierach, Szkoła Podstawowa
    z Litewskim Językiem Nauczania „Żiburys” w Sejnach i Szkoła Podstawowa
    z Polskim i Litewskim Językiem Nauczania im. Dariusa i Girenasa w Puńsku (461 uczniów),
  • 1 szkoła ponadpodstawowa z litewskim językiem nauczania – Liceum Ogólnokształcące z Litewskim Językiem Nauczania im. 11 Marca w Puńsku (89 uczniów),
  • 4 szkoły (w tym 3 szkoły podstawowe – Szkoła Podstawowa w Poćkunach, Szkoła Podstawowa w Krasnowie, Szkoła Podstawowa
    mjr. H. Dobrzańskiego „Hubala” w Sejnach, szkoła ponadpodstawowa – Zespół Szkół Ogólnokształcących w Sejnach) z dodatkową nauką języka litewskiego (70 uczniów),
  • 1 zespół międzyszkolny, który funkcjonuje przy Szkole Podstawowej
    nr 7 w Suwałkach (21 uczniów).
  1. Realizacja godzin języka litewskiego na poszczególnych etapach edukacyjnych jest prowadzona zgodnie z zapisami prawa oświatowego, zajęcia prowadzą nauczyciele posiadający wymagane kwalifikacje:
  • 14 godzin na etapie kształcenia klas I – III
  • 22 godziny na etapie kształcenia klas IV – VIII
  • roczny wymiar godzin nauki własnej historii i kultury – po 25 godzin w klasach – V i VI
  • 17 godzin języka litewskiego dla liceum ogólnokształcącego w całym cyklu kształcenia dodatkowo roczny wymiar nauki własnej historii i kultury po 20 godzin w klasach – II i III
  • 20 godzin nauki języka w pięcioletnim technikum w cyklu kształcenia dodatkowo po 20 godzin nauki własnej historii i kultury w klasach – II i III.
  1. Podręczniki szkolne i książki pomocnicze do kształcenia uczniów w zakresie niezbędnym do podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej są – dofinansowywane z budżetu państwa. Zdecydowana większość podręczników, programów nauczania przygotowywana jest przez nauczycieli pracujących w szkołach na terenie powiatu sejneńskiego i suwalskiego. Dystrybucję podręczników prowadzi pracownik Delegatury w Suwałkach Kuratorium Oświaty w Białymstoku. Na mocy umowy Ministerstwa Edukacji Narodowej z Wydawnictwem Aušra Sp. z o.o. z Puńska rocznie rozprowadza się około 1000 egzemplarzy książek, przeznaczonych dla szkółz litewskim językiem nauczania.
  1. Uczniowie szkół i placówek, w których naucza się języka litewskiego osiągają wysokie wyniki na egzaminach zewnętrznych (język angielski Szkoła Podstawowa z Polskim
    i Litewskim Językiem Nauczania im. Dariusa i Girenasa w Puńsku – rok 2018, 2019 najwyższe wyniki w województwie). Wysoki poziom umiejętności uczniów
    w rozgrywkach drużynowych w piłce koszykowej skutkuje wysokimi lokatami
    w turniejach międzynarodowych m.in.: II miejsce drużyny chłopców ze Szkoły Podstawowej w Puńsku w IX Międzynarodowym Turnieju Koszykówki drużyn szkół podstawowych 2019/2020.
  1. W roku 2019 Liceum Ogólnokształcące z Litewskim Językiem Nauczania im. 11 Marca w Puńsku (jedyne liceum w Polsce z nauczanym językiem litewskim) otrzymało nagrodę językową przyznaną przez Parlament RL. Dodatkowo uczniowie Liceum zostali nagrodzeni wyjazdem do Europarlamentu w związku z ich udziałem w międzynarodowym konkursie prac uczniowskich dotyczących różnorodności kulturowej Europy.
  1. We wszystkich szkołach (na każdym etapie edukacyjnym – zgodnie z planem nadzoru pedagogicznego Podlaskiego Kuratora Oświaty) były przeprowadzone ewaluacje zewnętrzne, kontrole planowe, kontrole doraźne, monitorowanie, wspomaganie. Wyniki badań ewaluacyjnych i kontrolnych wskazują, że kształtowanie procesów edukacyjnych i wspomagających rozwój uczniów w szkołach przynosi oczekiwane efekty. Szkoły i placówki kształcące w języku mniejszości litewskiej podejmują wartościowe działania o charakterze dydaktycznym, wychowawczym, opiekuńczym, kulturowym co czyni te jednostki atrakcyjne dla uczniów, spełniające oczekiwania rodziców i środowiska.